İnternetten Teşhis “Hasta” Ediyor

Amasya Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Dr. Derya Canlı, internet üzerinden yapılan hastalık teşhislerinin, kişilerin psikolojik sağlığını olumsuz etkileyebileceği konusunda uyarılarda bulundu. “Cyberchondria” olarak adlandırılan, internet üzerinden hastalık belirtilerini araştırma alışkanlığının, özellikle kaygı bozukluğu ve stres düzeyi yüksek bireylerde ciddi psikolojik problemlere yol açabileceğini belirten Dr. Canlı, konunun önemine dikkat çekti.

İNTERNETTEN TEŞHİS STRES VE KAYGIYI ARTIRIYOR

Dr. Canlı, günümüzde insanların sağlıkla ilgili bilgiye hızlı ulaşabilmek için sıkça interneti kullandığını, ancak bu durumun bazı riskleri de beraberinde getirdiğini söyledi. “Kimi zaman basit bir baş ağrısı ya da hafif bir yorgunluk hissi, internette araştırıldığında daha ciddi hastalıklarla ilişkilendirilebiliyor. Bu da kişide gereksiz kaygı, panik ve psikolojik baskıya neden oluyor” dedi.

Özellikle sosyal medyada ve çeşitli sağlık sitelerinde yer alan bilgilerin doğruluğunun her zaman garanti edilmediğini vurgulayan Dr. Canlı, “Bireyler kendi kendine teşhis koymaya çalıştığında, yanlış bilgilerle karşılaşabilir ve bu da onları daha ciddi bir hasta gibi hissettirebilir. Bu durum ‘psikolojik hasta olma’ riskini artırıyor” ifadelerini kullandı.

CYBERCHONDRİA: MODERN ÇAĞIN YENİ SORUNU

Psikiyatri literatüründe “cyberchondria” olarak adlandırılan durum, internette hastalık arayan bireylerin, normalden fazla kaygı ve stres yaşamasıyla karakterize ediliyor. Dr. Canlı, bu durumun sadece yetişkinleri değil, gençleri ve ergenleri de etkileyebileceğini belirtti. “Ergenlik dönemindeki gençler, sağlıkla ilgili bilgileri doğru yorumlama konusunda yeterli deneyime sahip değildir. İnternette karşılaştıkları bilgileri kendi durumlarına uygular ve bu da kaygı seviyesinin yükselmesine yol açar” dedi.

PSİKOLOJİK ETKİLER VE SAĞLIK ARAYIŞI

Dr. Canlı, internet üzerinden hastalık araştırmasının sadece ruh sağlığını etkilemekle kalmadığını, aynı zamanda bireylerin gereksiz tıbbi testler ve doktor ziyaretleri yapmasına da sebep olabileceğini söyledi. “Kimi bireyler, internetten edindikleri bilgiler doğrultusunda gereksiz yere tetkik yaptırıyor. Bu durum hem ekonomik olarak hem de psikolojik olarak zarar veriyor. Aslında çoğu zaman problem, internet araştırmasından kaynaklı kaygıdır, gerçek bir sağlık sorunu değildir” dedi.

UZMAN ÖNERİLERİ

Uzmanlar, internetten hastalık araştırması yaparken dikkatli olunması gerektiğini belirterek, kişilerin sağlık sorunlarıyla ilgili bilgiyi yalnızca güvenilir kaynaklardan ve mutlaka doktor kontrolünde alması gerektiğini vurguluyor. Dr. Canlı, bireylere şu önerilerde bulundu:

Sağlıkla ilgili internet aramalarını sınırlayın ve güvenilir sitelerle sınırlı kalın.

Belirtilerinizle ilgili endişe duyuyorsanız, doğrudan bir sağlık profesyoneline başvurun.

Kendi kendine teşhis koymaktan kaçının.

Kaygı düzeyinizi artıran durumları fark edin ve gerekirse psikiyatri veya psikoloji uzmanlarından destek alın.

Dr. Canlı, internet üzerinden yapılan hastalık araştırmalarının, doğru ve kontrollü şekilde yapılmadığında psikolojik sağlık üzerinde olumsuz etkiler bırakabileceğini belirterek, “Unutulmamalıdır ki, internet doktor değildir. Hastalık teşhisi ve tedavi planı yalnızca uzman hekimler tarafından yapılmalıdır” uyarısında bulundu.

Sonuç olarak, internetin bilgiye hızlı erişim sağlama avantajı büyük olsa da, yanlış bilgi ve aşırı araştırma davranışı modern çağın yeni psikolojik sorunlarını da beraberinde getiriyor. Uzmanlar, bireylerin kendilerini gereksiz kaygıya sürüklemeden, bilinçli ve kontrollü bir şekilde internetten yararlanması gerektiğini belirtiyor.

Hanife Yeşilyurt