Yas Dönemi Nasıl Atlatılır?

Amasya Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Dr. Derya Canlı, eşini kaybeden bireylerde görülen psikolojik süreçler ve yas dönemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Dr. Canlı, eş kaybının bireyin yaşamında en derin ve sarsıcı deneyimlerden biri olduğunu belirterek, bu durumun yalnızca duygusal değil aynı zamanda bilişsel, davranışsal ve sosyal alanlarda da önemli değişikliklere yol açtığını ifade etti. Yas sürecinin her bireyde farklı şekilde yaşandığını vurgulayan Canlı, bu sürecin “doğal ve kaçınılmaz bir uyum süreci” olduğunu söyledi.

YAS SÜRECİ KİŞİDEN KİŞİYE DEĞİŞİYOR

Dr. Canlı, eşini kaybeden bireylerde ilk dönemde yoğun bir şok, inkâr ve gerçekliği kabullenmede güçlük görülebileceğini belirterek, “Bu dönemde kişi kaybı kabul etmekte zorlanabilir, günlük yaşam işlevlerinde belirgin bir azalma yaşanabilir. Ardından gelen süreçte yoğun özlem, üzüntü, yalnızlık hissi ve zaman zaman öfke duyguları ortaya çıkabilir” dedi.

Yasın belirli bir zaman çizelgesine sığdırılamayacağını ifade eden Canlı, “Kimi bireyler birkaç ay içinde günlük yaşamına kısmen dönebilirken, bazı bireylerde bu süreç yıllar sürebilir. Bu durum tamamen kişinin bağlanma biçimi, sosyal destek sistemi ve psikolojik dayanıklılığı ile ilişkilidir” diye konuştu.

SOSYAL DESTEK SÜRECİN EN ÖNEMLİ BELİRLEYİCİSİ

Eş kaybı yaşayan bireylerde sosyal çevrenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Dr. Canlı, yalnızlığın yas sürecini derinleştirebileceğine dikkat çekti.

“Yakın çevrenin desteği, kişinin duygularını paylaşabilmesi ve anlaşılma hissi iyileşme sürecini hızlandırır. Ancak sosyal izolasyon, yasın uzamasına ve depresif belirtilerin artmasına neden olabilir” dedi.

PATOLOJİK YAS VE DEPRESYON RİSKİ

Dr. Canlı, yas sürecinin doğal bir süreç olduğunu ancak bazı durumlarda patolojik hale dönüşebileceğini belirtti. Özellikle uzun süreli işlev kaybı, yaşamdan kopma, yoğun suçluluk duyguları ve geleceğe dair umutsuzluk durumlarında profesyonel destek alınması gerektiğini ifade etti.

“Eğer kişi aylar geçmesine rağmen günlük yaşamına dönemiyor, sürekli yoğun bir çökkünlük yaşıyor ve yaşamdan zevk alamıyorsa bu durum klinik bir değerlendirme gerektirebilir” dedi.

“YAS, UNUTMAK DEĞİL; YENİDEN UYUM SAĞLAMAKTIR”

Dr. Canlı açıklamasında yasın yanlış anlaşılan bir süreç olduğuna da dikkat çekerek, “Yas, kaybedilen kişiyi unutmak değildir. Aksine onun yokluğuna rağmen yaşamı yeniden yapılandırma sürecidir. Bu süreçte kişi, kaybı ile birlikte yaşamayı öğrenir ve zamanla yeni bir denge kurar” ifadelerini kullandı.

PROFESYONEL DESTEK ÖNEMLİ

Eş kaybı yaşayan bireylerin destek almaktan çekinmemesi gerektiğini vurgulayan Canlı, psikolojik destek ve gerektiğinde psikiyatrik tedavinin süreci daha sağlıklı hale getirebileceğini belirtti.

“Yas süreci her ne kadar doğal olsa da, bireyin yaşam kalitesini ciddi şekilde etkiliyorsa profesyonel yardım almak büyük önem taşır” dedi.

Hanife Yeşilyurt