Naci ÖZKAN

Yeşilay Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç, "Bağımlılıklar arasında ciddi bir geçişkenlik var. Alkol, uyuşturucu, kumar ve tütün bir arada hareket ediyor. İnternet bağımlılığı ise bunların hepsiyle birlikte işleyen bir yapıya dönüşüyor" açıklaması yaptı. Bu açıklamayı enine boyuna incelemek ve harekete geçmek lazım.

Yeşilay, uzun yıllardır toplumu ve özellikle gençleri her türlü bağımlılıktan koruma gayretini sürdürüyor. Ancak bir arpa boyu bağımlılıkları bir türlü azaltamıyoruz.

Sorun nerede, çözümü için neler yapıyoruz?

UYUŞTURCU;

Uyuşturucu ile Mücadele Eylem Planı (UMEP) gibi birçok eylem planı açıklansa da uyuşturucuyu kaynağında yok edemiyoruz. Trafikteki insan kayıplarını cezalar ve bazı ağır yaptırımlar getirerek önüne geçtiğimizi söylemek isterim. Ancak uyuşturucuda alana satana ağır cezalar olsa da, bunu ülkeye sokana, üretene bir türlü ulaşamıyoruz. Zaman zaman yüklü miktarda uyuşturucu yakalansa da yetersiz seviyede olduğunu gözlemleyebiliyoruz. Yakalanan bireyler üzerinden veya ihbarlar sayesinde bir miktar mücadele edilse bile ülkeye girişine bir türlü engel olamadığımız için maalesef uyuşturucu bağımlılığı sokak sokak yayılmış durumda. Birçok aile bu yüzden zor durumda. Sentetik uyuşturucular, kimyasallar ölümcül olmaya devam ediyor. Nasıl trafikte her kavşağa bir polis ve her 40-50 km de bir radar koyup hata yapanları yakalayabiliyorsak, aynı sıklıkta mahallelere sivil polisler koyarak bu illeti bitirebiliriz.

ALKOL

Alkol ve Sigara bağımlılığı ayrı bir mecra, her yerde tekel bayileri bit gibi türemiş durumda. Yaşı 18 veya daha büyük olan herkes Alkole ve tütüne kolayca ulaşabiliyor. Yüklü vergiler konsada kimseyi bu vergiler ürkütmüyor. Trafikte dahi alkol rahatlıkla kullanılabiliyor. Özellikle birçok aile bu yüzden dağılıp yok oluyor. Açık alanlar veya sota yerlerde aracında isteyen herkes alkol alabiliyor. Bu tür bir şeyin özgürlük haklarına ters olduğunu biliyorum ancak, bu tür bağımlılıklar yüzünden aileler parçalanıyor. Trafik kazaları alkolle birlikte gittikçe artıyor. Bu garip bağımlılığı bitirmek mümkün. Belli bir süre alkol tüketen herkesin incelenmesi gerekir. Örneğin önlem olarak kimlik numarası ile alkol verilmesi ve bunun bilgisayar ortamına işlenmesi şart.

KUMAR

Ülkemizde kumarhaneler yasak olmasına rağmen, bir kısmı devlet eliyle yürütülen iddia, spor toto gibi yasak olmayan kuruluşlar üzerinden, diğer kalanı da kaçak siteler üzerinden sürdürülüyor. Her türlü iddia, spor toto ve kaçak sitelerin izlenip kapatılması şart. Özellikle sonu “bet” ile biten birçok kaçak site mevcut. Bu sitelerin izlenip acilen kapatılması gerekir. Özellikle bankaların hesapları bu sitelere işlenip kolayca paraya ulaşım sağlanıyor olması düşündürücü. Bankalara sert yaptırımlar getirilmesi halinde bu sitelerin kendiliğinden kapanabileceğini düşünüyorum.

İNTERNET BAĞIMLILIĞI

Bunun önüne geçmek imkansız gibi. Çünkü her birey internet kullanıyor. Birçok sosyal medya platformlarına giriş oldukça fazla. Ülkemizde başta İnstagram ve Tik-tok gibi Sosyal medya kurtuluşlarının bağımlısı oldukça fazla. Vazgeçirmek imkansız gibi görünse de bir çok şeyler yapışabilir. Televizyonlarda, okullarda etkili “Kamu Spotu” oluşturulabilir. Bu sorunu Eğitimle en azından azaltabiliriz. Yapılabilir mi araştırmak lazım ancak günlük 100 civarı kaydırmaya düşürülerek bu bağımlılık belki de son bulabilir.

SİGARA

Sigara sıradan gibi bir bağımlılık görünse de kamu spotu hariç bir çaba sarf edilmiyor. Neredeyse tüm sigara markaları yurt dışı kaynaklı veya yurt dışı kaynaklı firmaların ülkemizde üretim yapmasıyla piyasaya sürülüyor. Milyarlarca dolarımız sigaranın dumanıyla havaya karışıp gidiyor. Ülkenin öncelikle sigara üretimini kendisi yapması gerekir. İthal olanın ise ulaşamayacak kadar yüksek fiyatla satılması şart. Yabancıların ürettikleri her sigaranın içinde bağımlılık yapan yüzlerce maddenin olduğunu özellikle içine konduğunu iyi biliyoruz. Sigaraların üzerine resim koymak veya ürkütücü yazılar yazmak vs bunlar çözüm değil. Asıl hedef sigaranın içine konulan bağımlılık yapıcı maddelerin konulmasını engellemek şart. Eğer bu yabancı markaların tüketimini azaltabilirsek bununla birlikte sigara kullanımını da azaltabiliriz.

Doğrusu devletin bunların hepsini bildiği halde neden yapmaz, yapamaz anlamış değilim. Vergisi tatlı geliyor olabilir ancak, hükümeti bu bağımlıklar konusunda yeni bir aşamaya geçmeye adımlar atmaya davet ediyorum.

Bu ülke insanı gerçekten bu bahsi geçen konular yüzünden çok zor durumda. Hükümeti ve Kurumlarımızı bu belalardan kurtarmak için alenen uyarıyor ve zaman geçmeden çözüm bulmaya odaklanmalarını tavsiye ediyorum.

Saygılarımla.